samenwerking docenten

Samenwerking docenten

superleraar: verhogen werkplezier docent

door Superleraar// categorie samenwerking docenten // 4 november 2020

Aan de categorie open deuren voeg ik graag de volgende uitspraak toe: samenwerking tussen docenten draagt bij aan de onderwijskwaliteit. Gelukkig ken ik niemand die tégen onderwijskwaliteit is, dus met die samenwerking komt het vast goed. Tenminste, dat denk ik op momenten dat ik leerlingredeneringen oefen. In de praktijk blijkt de staat van de samenwerking tussen docenten nog wat wisselend.

 

Vormen van samenwerking tussen docenten

Al in de jaren negentig onderscheidde onderwijskundige Judith Little vier vormen van samenwerking tussen leraren, oplopend in mate van afhankelijkheid.

De eerste bestaat uit het delen van ervaringen. Er wordt weleens laatdunkend gedaan over het gemopper in de lerarenkamer, maar als ventielfunctie is het ongeëvenaard. En wees eerlijk: wie geniet er nou niet van een kwartiertje lekker brommen over wat de leerlingen nu weer fout hebben gedaan? Eigenlijk verdient de harde kern van het lerarencorps meer respect voor het onvermoeibaar uiteenzetten van wat de minister, het management, de leerling en de ouders anders moeten doen, al is het maar voor het in ere houden van deze eerste vorm van samenwerking.

 

De tweede vorm van samenwerking die Little onderscheidt, bestaat uit het delen van materialen. Hoewel het op de meeste scholen hopelijk standaard is om lesmateriaal te delen, had ik toen ik met lesgeven begon op dit gebied wat meer verwacht. Ik blijk vrij vaak het wiel heruitgevonden te hebben, maar misschien moet ik hier niet te zwaar aan tillen en het urenlang uitwerken van een opdracht die allang bestond zien als praktische oefening, waar je alleen maar van kunt leren.

 

Bij de derde samenwerkingsvorm draait het ook om delen, maar dan om het delen van de opvatting over lesgeven. Hier raakt Superleraar enthousiast! Deze vorm van delen ontstijgt het praktische niveau en raakt aan de drijfveren van de docent. Bij deze manier van samenwerking is het opstellen en conformeren aan gezamenlijke doelen essentieel. Het welbevinden van de docent en de betrokkenheid bij de school stijgt door deze manier van samenwerken.

 

Dit geldt ook voor de laatste vorm van samenwerking, het gezamenlijk werk. Het lesgeven is hierbij een volledig gezamenlijke activiteit. Volgens Little is dit de Heilige Graal, maar ik moet bekennen dat op de scholen waar ik heb gewerkt dit weinig voor kwam. Dit past overigens in de lijn van het onderzoek van Little die stelde dat deze samenwerking relatief weinig voor komt. Inmiddels zijn we decennia verder en is het onderwijsveld veranderd. Er is ruimte voor professionele leergemeenschappen en teamwerken en de meeste mensen in het onderwijs onderschrijven de noodzaak van samenwerking. Toch blijkt in de praktijk dat op het gros van de scholen de samenwerking tussen docenten nog puur praktisch is. En dat moet veranderen, want hoe intensiever en betekenisvoller de samenwerking, hoe beter het onderwijs.


Samenwerking tussen docenten verbeteren? Zie de workshop Superkracht met elkaar