intervisie onderwijs

Intervisie in het onderwijs

superleraar: verhogen werkplezier docent

door Superleraar// categorie samenwerking docenten // 3 december 2020

Lesgeven is hectisch en intensief werk. De werkdruk van de leraar is hoog, wat deels komt door de hoge emotionele belasting van het lesgeven. In mijn artikel Werkdruk van de leraar concludeerde ik op basis van het werkdrukmodel van TNO dat leraren grofweg te veel moeten doen, in te korte tijd, waarbij ze weinig autonoom zijn en nauwelijks worden gesteund. Die steun kan bestaan uit maatschappelijke waardering, erkenning van leidinggevenden en directe steun van collega’s.

In dit artikel ga ik verder in op de behoefte aan support van leraren onderling. Uit onderzoek van TNO blijkt dat collegiale steun een belangrijke buffer is om de werkdruk in het onderwijs het hoofd te bieden. Het welzijn van de leraar stijgt door het delen van ervaringen met andere leraren. In de praktijk blijft dit nogal eens steken bij wat gemopper in de lerarenkamer: de leerling doet niets, het management snapt het niet en de Minister al helemaal niet. De ventielfunctie van dit soort gesprekken is onbetwist, maar op het gebied van deskundigheidsbevordering van de docent moet er meer gebeuren.

 


Doelen intervisie onderwijs

Intervisie is een krachtige methode om inzicht te krijgen in het te handelen bij werkgerelateerde problemen. Het eigen functioneren als leraar staat bij intervisie centraal. Intervisie kan reflectief of oplossingsgericht zijn, maar in de praktijk is het vaak beide. De belangrijkste doelen van intervisie voor docenten zijn:

  • Ervaringen delen
  • Erkenning problematiek
  • Deskundigheidsbevordering
  • Het zoeken naar de vraag achter de vraag
  • Probleemoplossend vermogen stimuleren

 

Intervisie is een methodisch leergesprek. Het aantal intervisiemethodes is groot en de keuze van de methode is afhankelijk van het doel van de sessie. Toch is er een duidelijke algemene structuur in de intervisiemethodes te zien:

  • Inbreng actuele casus
  • Onderzoek casus dmv vragen
  • Herformulering en advies
  • Actieplan
  • Evaluatie

 

De nadruk op (open) vragen stellen zorgt voor verdieping van een casus. Belangrijk daarbij is dat deelnemers door de methode worden afgeremd om tijdens de onderzoeksfase al met adviezen aan te komen zetten. De neiging om aan een gesprek dat heb ik ook toe te voegen is menselijk, maar verstoort de focus op de casus zelf. Dit sluiten van het zogenoemde loket van de ongevraagde adviezen zorgt voor het verbeteren van het actief luisteren van de deelnemers en is een essentieel onderdeel van de methode.

Ook de fase van herformulering van de vraagt zorgt voor verdieping van de casus. Intervisie leidt vaak tot nieuwe inzichten, verbanden of de ontdekking van blinde vlekken.

Herkenbaarheid is belangrijk element van intervisie. Om die reden moeten deelnemende leraren een gelijkwaardige rol hebben. Een intervisiegroep met een leidinggevende is af te raden, omdat deelnemers zich geremd kunnen voelen om een casus in te brengen.

 

Resultaat intervisie onderwijs

Het resultaat van intervisie is vaak opvallend concreet. Veel deelnemers voelen zich gestimuleerd om opgestelde actieplan ook daadwerkelijk uit te voeren, omdat de collega’s er direct bij betrokken zijn. Ook de onontbeerlijke evaluatie draagt hier aan bij.  

Ondanks dat intervisie relatief makkelijk is op te zetten en de ervaring van deelnemers over het algemeen positief is, is intervisie nog niet op elke school gebruikelijk. Op de een of andere manier wordt intervisie geassocieerd met wazige praatgroepjes, wat geen recht doet aan de werkelijkheid.

Intervisie is geen training. Het is geen theekransje of klaagmuur en ook geen manier voor leidinggevende om e ontdekken wat er op de werkvloer speelt. Intervisie is een effectieve methode om van elkaar te leren en het versterkt de verbondenheid van leraren onderling.  

 

 

Bekijk hier het aanbod intervisie voor docenten

Samenwerking tussen docenten verbeteren? Zie de workshop Superkracht met elkaar