lesdag van kauwgom

Lesdag van kauwgom

superleraar over onderwijskwaliteit

door Superleraar// categorie onderwijskwaliteit // 30 september 2020

‘Dat doe ik wel bij huiswerkbegeleiding’ hoor ik regelmatig op mijn aansporing om de lestijd te gebruiken voor het maken van de lesstof. De daaropvolgende discussie heeft een vast patroon: de leerling meldt dat hij of zij een voldoende staat, zich in de klas toch niet kan concentreren en dat de studiebegeleiding veel te duur is om niets doen.

Hoewel mijn lerarengemoedsrust behoorlijk op hol slaat bij deze redenering, hebben de leerlingen wel een punt. Hun lesdagen zijn lang en net als volleerde marathonlopers sparen ze hun energie. Zo bezien is het bewonderenswaardig dat ze op de rem trappen en hun kruid niet gelijk aan de eerste de beste overenthousiaste leraar verspillen.

 

Leerlingen hebben lange lesdagen

Scholen blinken uit in het bouwen van overvolle roosters en de neiging om vakken, projecten en uitdagingen toe te voegen overheerst. Het resultaat is dat de lesdagen zijn uitgerekt als kauwgom. De meeste leraren zullen de zinloosheid van de discussie over de te volle jaarplanning herkennen, want er komen steevast meer taken bij, dan er af gaan.

 

Alles is belangrijk en alles moet bovenop het reguliere lesprogramma. Het ontbreekt de schooldag aan kernachtigheid. Een voorbeeld hiervan is het thema burgerschap waar op veel scholen een apart programma voor wordt opgetuigd, want blijkbaar is geen aandacht aan onderwerpen als democratie, mensenrechten en diversiteit in het reguliere programma. Belangrijke thema’s zijn opvallend vaak extra curriculair zoals je in mijn artikel excellent onderwijs op drijfzand kunt lezen.

 

Onderwijs mist kernachtigheid

Stel je een school voor waar de eindexamenresultaten dalen. De kans is groot dat het volgende idee opborrelt: meer lesuren en/of langere lesuren. Over het feit dat als je leerlingen langer aan iets laat werken, dat het niet automatisch beter wordt, gaat het weinig. Het onderwerp echte aandacht in de les is lastig en wordt het liefst ontlopen.

Overigens denk ik dat leerlingen hun eigen oplossingen voor dit soort voorstellen hebben, want uit mijn eigen empirische niet-representatieve onderzoek blijkt dat leerlingen dit soort beweging dapper pareren met wat langer uit pakken van hun tas, maar dat kan ook aan mijn lesstijl liggen.

 

Soms probeer ik leerlingen aan het werk te krijgen met de vergelijking van de kantoorklerk die ‘s avonds rapporten moet typen, omdat zijn kantoordagen zijn gevuld met coaching, planningssessies en koffieleuten, maar helaas is dit voorbeeld minder absurd dan ik dacht.

Toch is het richten van je aandacht op momenten dat dat moet enorm belangrijk. Zou het niet mooi zijn als we leerlingen leren iets kort en krachtig te doen en daarna te stoppen? Laten we schaamteloos blijven hameren dat leerlingen in de les moeten werken. En laten we het alsjeblief niet normaal gaan vinden dat het werk van leraren wordt overgenomen door commerciële partijen met ongeschoold, bijbaantjessprokkelend personeel.

 

 

naar artikelen over klassenmanagement

naar artikelen over krachtig leraarschap

naar artikelen over motivatie docent


bekijk hier het nascholingsaanbod van Superleraar