excellent onderwijs als drijfzand

Als excellent onderwijs op drijfzand staat

superleraar over onderwijskwaliteit

door Superleraar// categorie onderwijskwaliteit // 30 september 2020

Excellent onderwijs is een hit. Op zichzelf is het natuurlijk mooi om jonge mensen te laten excelleren, maar het is de vraag of de overdaad aan excellentie in ons onderwijs niet het werkelijke probleem verbloemt: de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs daalt. 

 

Excellent onderwijs en dalend onderwijsniveau 

De lees- en rekenvaardigheden van de Nederlandse leerling nemen al jaren af. Aan de onderkant zijn de ontwikkelingen zorgelijk. In het treffende NRC-artikel Alle onderwijsvernieuwing gaat ten koste van zwakke leerlingen van Sezgin Cihangir in staat: ‘een kwart van alle Nederlandse 15-jarigen verlaat het onderwijs als functioneel analfabeet en 16 procent als laaggecijferd. Zij kunnen geen bijsluiters lezen en geen kassabonnen controleren’. 

 

Excellent onderwijs buiten reguliere lessen

Aan de excellente kant zijn er ook wat kritiekpuntjes te maken. Zo is de kans groot dat als het basisniveau daalt, het hoogste niveau mee daalt. Verder telt de Inspectie van het Onderwijs in haar rapport De Staat van het Onderwijs dat motiverende lessen in 2020 vooral extra-curriculair zijn, zoals Chinees en wiskunde D. Een opmerking uit het rapport waar ik erg van schrok is de stelling dat de reguliere lessen vaak weinig interessant en uitdagend zijn. Blijkbaar is uitdagend onderwijs in Nederland iets dat je in de vrije tijd moet doen.

 

Deze constatering is moeilijk te rijmen met de toename van het aantal excellente scholen. De vraag is of het huidige excellent onderwijs niet gewoon goed onderwijs is, maar omdat het niet lukt om iedereen goed onderwijs te bieden, noemen we het excellent, want dat is lekker exclusief.

 

Excellent onderwijs: lat hoog leggen

Dit alles neemt niet weg dat de wens om uitmuntend onderwijs vorm te geven nobel is. Ik heb ooit een studiereis over excellentie in het Amerikaans onderwijssysteem moeten maken, om te ontdekken wat de gemiddelde jeugdvoetbaltrainer al lang weet: als je wilt dat je pupillen presteren, moet je veel van ze verwachten. Goed onderwijs bestaat uit de lat hoog leggen. Of het genoeg is om het functioneel analfabetisme te bestrijden is de vraag.  


 Verder lezen? ga verder naar mijn artikel lesdag van kauwgom


naar artikelen over werkdruk docent

naar artikelen over krachtig leraarschap

naar artikelen over motivatie docent


bekijk hier het nascholingsaanbod van Superleraar