drijfveren onderwijs

Drijfveren onderwijs:

Waarom ben je leraar geworden?


superleraar: verhogen werkplezier docent

door Superleraar// categorie motivatie docent//13 november 2020

Zelfs Rita worstelt weleens met de vraag waarom ze leraar is geworden, ontdekte ik in het vijfde seizoen van de gelijknamige Deense Netflixserie. Rita is zo’n lerares waar iedereen les van zou willen krijgen. Ze is onconventioneel, rechtvaardig en vecht voor haar leerlingen, maar in seizoen vijf weet ze het even niet meer.

Mijn excuus voor het verklappen van het plot, maar na een paar afleveringen ploeteren hervindt Rita zich als superleraar, door terug te gaan naar haar drijfveren: Rita is leraar geworden om kinderen te beschermen tegen hun idiote ouders. Voor zover ik weet, zijn de meeste ouders van mijn leerlingen een stuk minder vreemd dan de Deense, fictieve ouders die Rita tegenkomt. Dat neemt niet weg dat Rita mijn overtuiging bevestigt: het opfrissen van je drijfveren als docent is heilzaam.

 

Drijfveren om voor het onderwijs te kiezen

Ergens zijn we allemaal kleine Rita’s, dacht ik toen ik de resultaten van het onderwijsdrijfverenonderzoek van het PBT zag. Leraren willen het allerliefst leerlingen helpen het beste uit zichzelf te halen. Daarna komen het contact met kinderen en de voldoening die het onderwijzen aan kinderen geeft. Kortom, de relatie met de leerling is voor veel leraren de belangrijkste drijfveer. Anderen zijn het onderwijs ingegaan met de wens om kennis over te dragen en een kleiner deel heeft een zuiver vakinhoudelijke drive.

 

Wat leek mij leuk aan lesgeven?

Bij mij ontstond het idee dat lesgeven leuk kan zijn, toen ik als stadsgids in Berlijn schoolklassen rond moest leiden. Ik vond het best eng, want de feedback van een puber bleek een factor directer dan wat de meeste mensen onder directe feedback verstaan.

Tegelijkertijd vond ik deze heftigheid mooi, want hoewel ze er niet om bekend staan, bezitten juist pubers een unieke intensiteit als het om luisteren gaat. Alleen bij pubers ging er een golf van afschuw door de bus als het ging over nepcola in de DDR en auto’s van katoen. En alleen pubers vroegen door naar de details van de marteltechnieken in Sachsenhausen, om het drama echt voor zich te kunnen zien. 

 

De beschavende werking van kennis

Toen ik eenmaal leraar was, ontdekte ik dat mijn drijfveren verder gingen dan alleen de fun van werken met pubers. Het is wat uit de tijd, maar ik bleek als docent sterk kennis gedreven. Tijdens de lerarenopleiding oefende ik al wat met het begrip het ontwikkelen van een kritisch denkvermogen (zie mijn artikel Startende docent). Het hoogdravende is er door de praktijkervaring inmiddels van af, maar in de kern is het stimuleren van een analytisch denkvermogen nog steeds mijn drijfveer, met als voorwaarde dat je de leerling voldoende kennis mee geeft om kritisch te kunnen denken. Met andere woorden: Hoe meer je weet, hoe beter je kunt denken, waarmee ik aan wil sluiten aan het begrip de beschavende werking van kennis van Volkskrantjournaliste Aleid Truijens.

 

Lees hier mijn artikel Wat is er zo leuk aan lesgeven?

naar artikelen over werkdruk docent

naar artikelen over krachtig leraarschap


bekijk hier het nascholingsaanbod van Superleraar