status onderwijs: docent als schlemiel

Status onderwijs:

de docent als schlemiel

superleraar: lesgeven met persoonlijkheid

door Superleraar// categorie krachtig leraarschap // 23 september 2020

Goed onderwijs bestaat dankzij de leraar, niet ondanks de leraar. Mocht je bij deze opening nog niet spontaan in een applaus voor de leraar zijn uitgebarsten, dan gebeurt dat hopelijk bij de volgende zinnen van mijn Superleraarwebsite: het is de leraar die de lessen kleur geeft en het is de leraar die bepalend is voor wat de leerling bij blijft. De leraar geeft betekenis aan het onderwijs door het overdragen van een tastbaar verhaal en het is de leraar die uitdagend onderwijs vormgeeft en de leerling laat floreren.

 

De persoonlijkheid van de docent

Met andere woorden: de leraar doet er toe. Met de uitspraak Bewust onderwijzen we wat we weten, onbewust wie we zijn benadrukte de onderwijskundige Hamacheck al in 1999 het belang van de persoonlijkheid van de leraar. In de Staat van het Onderwijs 2020 lees ik dat ook de Inspectie van het Onderwijs overtuigd is van de invloed van leraar, net als John Hattie, die uiteindelijk na een intimiderende hoeveelheid van 800 meta-analyses van meer dan 52.600 onderzoeken met minstens 240 miljoen leerlingen, ontdekte dat de leraar een belangrijke rol heeft.

 

Dalende status onderwijs

Lesgeven is een complex beroep. Helaas is dit niet terug te zien in de

maatschappelijke positie van de leraar. Op de beroepenladder is de middelbare schooldocent gekelderd naar de drieënveertigste plaats en de basischoolleraar zelfs naar de negenenzestigste. Met het zelfbeeld van de leraar is het zelfs erger gesteld. Uit onderzoek van het ROA blijkt dat leraren verwachten dat mensen hen lager inschatten op de beroepenladder dan feitelijk het geval is.

Ron Rijghard noemt het in een oud NRC-artikel het alledaags dedain waar leraren mee te maken hebben. Het is een herkenbare neerbuigendheid van mensen buiten het onderwijs: als leraren geen vakantie of studiedag hebben lopen ze te zeuren.

Was het maar zo, denk ik dan, hoe fijn zou het zijn om heerlijk mopperend van vakantiedag naar studiedag te hoppen zonder mij druk te maken over hoe ik tweehonderd pubers het begrip stollingsgesteente ga verklaren.

Ja, het blijft een interessante vraag: hoe straal je als leraar waardigheid uit terwijl je ploeterend het hoofd boven water probeert te houden in een klas vol leerlingen die je allemaal nodig hebben. Hoe maak je De Maatschappij duidelijk dat het leraarschap een betekenisvol en invloedrijk beroep is dat erkenning verdient. Ik noemde hem eerder al, maar Taylor Mali heeft in iedergeval een aanzet gedaan in zijn gedicht: what do teachers make.


meer lezen over de persoonlijkheid van de leraar? klik hier


naar artikelen over motivatie docent

naar artikelen over krachtig leraarschap

naar artikelen over samenwerking docenten


bekijk hier het nascholingsaanbod van Superleraar