wat maakt een lastige klas zo zwaar

Wat maakt een lastige klas zo zwaar?

superleraar: verlichten werkdruk onderwijs

door Superleraar// categorie klassenmanagement //19 okt 2021

‘Een lastige klas bestaat niet’, corrigeerde een onderwijsadviseur mij ooit. De aanvulling dat het gedrag van de individuele leerling slechts een uiting is van een onvervulde behoefte waarbij aandacht de sleutel is, maakte de sfeer er niet beter op. Vertwijfeld vroeg ik mij af: ben ik enige bij wie lastige klassen nog bestaan?


Het bestaan van de lastige klas

Natuurlijk is het aantal moeizame lessen in de loop der jaren bij mij afgenomen, maar elk schooljaar heb ik wel een klas waarbij ik blij ben als de bel gaat. Het blijft een frustrerende ervaring. Vaak overschaduwt een uurtje ploeteren met een weerbarstige groep, de rest van mijn lessen. Het lijkt alsof zelfs de meest wervelende lessenreeks in het niet valt bij een enkel moeizaam lesuurtje. De vraag is hoe dit kan. Waarom lijkt een moeizame les veel zwaarder te wegen dan een soepele les?

 

De negativiteitsbias 

Het gegeven dat negatieve gebeurtenissen meer impact hebben dan positieve noemen we de negativiteitsbias. De negativiteitsbias zit diep in ons brein. Toen we nog in berenvelletjes rond hobbelden zat de wereld vol levensbedreigende gevaren. De gemiddelde holbewoner moest het zonder uitvindingen als de opstalverzekering, de babyfoon en de pannenlap stellen, wat zorgde voor grote alertheid bij mogelijk gevaar. Dit vergrootte de overlevingskansen van onze voorouders.

Het gevolg is dat de primaire reacties zoals vluchten, vechten of bevriezen sterk in ons brein zijn verankerd en hoewel ons dagelijks leven tegenwoordig een stuk minder risicovol is, reageren we nog steeds sterker op negatieve gebeurtenissen dan positieve.

 

Negativiteitsbias en de lastige klas

Hoewel we blijkbaar allemaal geboren zeikertjes zijn, is alles een kwestie van perspectief. Eigenlijk zijn de slapeloze uurtjes na een moeizame les een dappere poging van ons brein om ons te beschermen tegen een troep baldadige pubers. Nog voordat je collega’s de kans krijgen je te ondersteunen, is je brein al aan het werk. Dat is prijzenswaardig, zolang je je realiseert dat je brein stelselmatig overdrijft.

Een lastige klas is vervelend, maar meestal niet dramatisch. Alleen al met het bewustzijn dat de negativiteitsbias negatieve dingen negatiever maakt, verlicht je veel. De uitdaging is om vervelende lessen net zo zwaar te laten wegen als goede lessen. In mindfulnesstermen klinkt dat zo: waardeer de mooie momenten voor de klas en accepteer dat moeizame lessen er bij horen.

Inzicht in je primaire reactie voor de klas helpt daarbij. In beginsel leidt overdrijving tot overdrijving.  De neiging om acuut je ontslag in te dienen na een les met klas 4D, is slechts  een oerreactie van je temporale kwab en kan best met een korreltje zout worden genomen. Ook plannen om als een drillcommandant op school te verschijnen is een voorbeeld van een op hol geslagen brein. Zelf verstop ik mij bij een onprettige sfeer in het lokaal nogal eens achter mijn computer, een valkuil, want hoe erg de open deur ook is: de sleutel tot een prettig leerklimaat zit natuurlijk in het contact met de leerling.


naar artikelen over klassenmanagement

naar artikelen over werkdruk docent

naar artikelen over motivatie docent



Wil jij je klassenmanagement verbeteren? 

Ga naar Superleraar training voor docenten