klassenmanagement: contact met de leerling

Klassenmanagement: contact met de leerling

superleraar: verlichten werkdruk onderwijs

door Superleraar// categorie klassenmanagement //1 maart 2021

Als ik eerlijk ben, ging ik er altijd van uit dat orde houden iets is dat je moet leren en zodra dat is gelukt is het klaar. Helaas. Na tien jaar lesgeven moet ik erkennen dat orde houden een taak is waar je iedere les in meer of mindere mate mee bezig bent. Orde houden is een noodzakelijke voorwaarde voor een veilig leerklimaat en is bepalend voor je relatie met een groep. Toch is klassenmanagement geen onderwerp waar makkelijk over gesproken wordt in de lerarenkamer. Aan het begrip orde kleeft een zweem van law-and-order wat een goede band met de leerling in de weg zou staan. Ten onrechte, want helder klassenmanagent versterkt de band met de leerling.

 

Orde houden is op de kleine dingen letten

Een belangrijk onderdeel van klassenmanagement is een grote gevoeligheid voor kleine dingetjes. Toen ik begon als leraar wilde ik toegankelijk zijn. Miepen over van alles en nog wat, leek mij vreselijk. Ik wilde flexibel zijn en vooral niet te veel zeuren.

Inmiddels weet ik dat als je niet op de kleine dingetjes let, je het heel moeilijk voor jezelf of je collega maakt. Soms moet je gewoon zeuren zonder dat het onderwerp je persoonlijk raakt. Zeuren uit ervaring noem ik dat. Hier bedoel ik mee dat ik eigenlijk weinig gedachten heb over petjes in de klas. Of over flesjes drinken in het lokaal. Een blik op de telefoon zou ik in principe ook aan moeten kunnen. Net als een vraag die onaangekondigd door de klas wordt geroepen.

Het zijn stuk voor stuk kleine dingetjes. Als individuele gebeurtenis leveren ze geen probleem op, maar als de halve groep dit gedrag vertoont, wordt het anders. Groepsgedrag lijkt kwadratisch in intensiteit.

Dus zeur ik voor de klas. Ik zeur over petjes, jassen, colaflessen en liga’s in het lokaal en begrijp vragen zonder vinger opvallend slecht. In de praktijk is dit gezeur helemaal niet zo erg om te doen, zolang ik het luchtig weet te brengen en er af en toe naar geluisterd wordt. Dit kan alleen als de relatie met de leerling goed is. Frappant genoeg werkt het ook de andere kant op: helder klassenmanagent versterkt de relatie tussen leraar en leerling.


Contact met de leerling is relatie, relatie, relatie

De relatie tussen docent en leerling is allesbepalend in het onderwijs. Een uitspraak die mij enorm aanspreekt is if you are able to reach them, you can teach them (zie Bel Kaufman). Leerlingen zijn net mensen en die willen gezien worden. Orthopedagoog Luc Stevens noemt dat geen prestatie zonder

relatie.

Uit mijn docentinterviews blijkt dat docenten die relatie heel verschillend vormgeven. De een houdt gesprekken die veel weg hebben van diepte-interviews, terwijl de ander het liefst lekker zit te dollen. Weer anderen kletsen over voetbal of vertellen anekdotes over hun eigen schooltijd. De gemene deler is echter wederzijds vertrouwen. Leerlingen willen bovenal weten wat ze aan je hebben en om dat te krijgen en behouden, heb je klassenmanagement nodig.

 


naar artikelen over klassenmanagement

naar artikelen over werkdruk docent

naar artikelen over motivatie docent


bekijk hier het nascholingsaanbod van Superleraar